Home / Regularisatie aanvraag
Regularisatie aanvraag: hoe verloopt de procedure?
Een regularisatieaanvraag is een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor bouwwerken in Vlaanderen die al zijn uitgevoerd zonder vergunning of in afwijking ervan. Het gaat dus over bouw en stedenbouw, niet over regularisatie van verblijf of van belastingen. De procedure en de beoordeling zijn dezelfde als bij een gewone aanvraag.
Stand: oktober 2026. Algemene informatie, geen juridisch advies.
Plan een vrijblijvend gesprek Bekijk de tarieven
Snel overzicht
- Wat: een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de toestand van uw pand zoals die er nu is.
- Voor wie: eigenaars, kopers en verkopers van een pand in Vlaanderen.
- Hoe: onderzoek en opmeting, overleg met de gemeente, opmaak van het dossier, indiening en opvolging.
- Wie beslist: de vergunningverlenende overheid, dat is de gemeente of de deputatie. Niet ons team.
Wat is een regularisatieaanvraag?
Een regularisatieaanvraag legaliseert achteraf wat al gebouwd of verbouwd is. U vraagt de omgevingsvergunning die er destijds had moeten zijn, voor de toestand zoals ze vandaag bestaat. Of de aanvraag wordt goedgekeurd, beslist de overheid na beoordeling van uw dossier.
Wat een bouwovertreding precies is en wat de overheid kan doen, leest u op onze pagina over de bouwovertreding. Hier gaat het over de aanvraag zelf: wie ze indient, wat erin zit en wat er na indiening gebeurt.
Wie dient de aanvraag in?
De aanvraag wordt ingediend door de houder van het pand, meestal de eigenaar. Voor het dossier zelf is doorgaans een architect vereist, net als bij een gewone vergunningsaanvraag. Een huurder dient de aanvraag in de regel niet in, maar kan de situatie bij de verhuurder aankaarten.
Bij ons gebeurt het onderzoek en de opmaak van het dossier in eigen huis. Uw rol is vooral aanleveren wat u hebt, beslissen na het onderzoek en het akkoord geven om verder te gaan. De concrete vragen voor huurders vindt u bij de veelgestelde vragen.
Welke stappen doorloopt uw regularisatieaanvraag?
Uw aanvraag verloopt in vijf stappen: de bestaande documenten opvragen, het pand opmeten, overleg met de gemeente, terugkoppeling met opties en offerte, tot slot indiening en opvolging. U beslist na stap vier of wij verder gaan. Hieronder ziet u per stap wat wij doen, wat u doet en wat kan tegenvallen.
Stap 1. Plannen en briefwisseling opvragen
Wat wij doen: wij vragen de bestaande vergunningsplannen en de briefwisseling met de gemeente op. Zo vertrekken wij van een volledig beeld in plaats van te gissen naar wat destijds werd vergund.
Wat u doet: u bezorgt wat u zelf hebt, zoals plannen, de oorspronkelijke vergunning, brieven van de gemeente en een eventueel proces-verbaal.
Wat kan tegenvallen: soms ontbreken er stukken of blijkt dat er nooit een vergunning was. Dat is op zich geen blokkade, maar het bepaalt wel welke plannen wij moeten opmaken.
Stap 2. Plaatsbezoek en opmeting
Wat wij doen: een architect komt ter plaatse, meet de bestaande toestand op en vergelijkt die met de vergunde plannen. Zo is precies duidelijk waar de afwijking zit.
Wat u doet: u zorgt voor toegang tot het pand en vertelt wat u weet over wanneer en door wie er werd gebouwd.
Wat kan tegenvallen: er zijn soms meer afwijkingen dan u dacht. Beter dat u dat nu weet dan tijdens de beoordeling.
Stap 3. Overleg met de gemeente
Wat wij doen: wij nemen contact op met de bevoegde dienst om de aandachtspunten van uw dossier af te toetsen, voor wij tijd steken in de opmaak van een aanvraag.
Wat u doet: meestal niets. Wij voeren dit gesprek. U hoort daarna wat eruit komt.
Wat kan tegenvallen: een gemeente kan een afwijking anders inschatten dan verwacht. Dat is geen definitieve beslissing, wel een belangrijke aanwijzing voor de haalbaarheid.
Stap 4. Terugkoppeling met opties en offerte
Wat wij doen: wij leggen u helder uit welke mogelijkheden er zijn, met een duidelijke offerte. Over de prijzen leest u meer op de pagina Tarieven.
Wat u doet: u beslist. Pas na uw akkoord gaan wij verder.
Wat kan tegenvallen: niet elke afwijking is te regulariseren. Blijkt dat het geval, dan bespreken wij samen met u wat de vervolgstappen zijn.
Stap 5. Indiening en opvolging
Wat wij doen: wij stellen het volledige aanvraagdossier op en dienen het in bij de gemeente of via het Omgevingsloket. Vanaf dat moment volgen wij de procedure voor u op.
Wat u doet: u reageert tijdig als de overheid een aanvullende vraag stelt.
Wat kan tegenvallen: de overheid kan bijkomende stukken vragen. Dat kan de procedure verlengen, maar betekent niet dat de aanvraag slecht zit.
Wat moet in het dossier zitten van uw regularisatieaanvraag?
Het dossier toont de bestaande toestand en, als er eerder een vergunning was, ook de vergunde toestand. Is er een proces-verbaal opgesteld, dan voegt u dat bij. Daarnaast kunnen er EPB-vereisten gelden. Wat precies nodig is, hangt af van uw pand en van de aard van de afwijking.
- Plannen van de bestaande toestand. Dit zijn de plannen van het pand zoals het er nu staat.
- Plannen van de vergunde toestand. Wijkt de bestaande toestand af van een eerdere vergunning en werd er daarvoor geen aanvraag ingediend, dan vragen de officiële normen van het Omgevingsloket bijkomende versies van de plannen die de vergunde toestand tonen.
- Het proces-verbaal. Als er een is opgemaakt, hoort het bij het dossier.
- EPB. Bij een regularisatie gelden de EPB-eisen van het moment waarop de werken startten. Voor werken die vóór 2006 begonnen zijn er geen EPB-eisen. Dat is wat de officiële EPB-pedia van Vlaanderen zegt. Wat dat voor uw pand betekent, gaan wij na.
Een volledige documentenlijst geven wij hier bewust niet. Die verschilt per dossier. Wij leggen ze u uit zodra wij uw situatie kennen.
Wat gebeurt er na indiening?
Na indiening behandelt de overheid uw dossier volgens de gebruikelijke procedure. Dat omvat in grote lijnen een controle van het dossier, een beoordeling en een beslissing. Hoe lang dat duurt, verschilt per dossier en ligt buiten onze controle. Wij noemen daarom geen termijnen.
In grote lijnen loopt het zo:
- Controle van het dossier. De overheid gaat na of alle nodige stukken aanwezig zijn.
- Beoordeling. De aanvraag wordt beoordeeld. Afhankelijk van het dossier kunnen er adviezen worden gevraagd of kan er een openbaar onderzoek volgen.
- Beslissing. De gemeente of de deputatie beslist.
Over de doorlooptijd leest u meer bij de veelgestelde vragen. Wij houden u op elke stap op de hoogte. Wij kunnen de beslissing of het tijdstip ervan niet garanderen.
Wat als de aanvraag wordt geweigerd of niet kan?
Een weigering of een onhaalbaar dossier is niet het einde van de bespreking. Wij overlopen met u wat de uitkomst betekent en welke vervolgstappen mogelijk zijn voor uw pand. Wij beloven geen goedkeuring: de overheid beslist, niet wij.
Vervolgstappen hangen af van de reden van de weigering. Soms kan het dossier worden aangepast, soms is een andere weg nodig. Wat de gevolgen en opties zijn bij een overtreding die niet geregulariseerd raakt, leest u op de pagina bouwovertreding. Wij zijn architecten en geen advocaten: voor een juridische vraag raden wij een raadsman aan.
Waarom met ons?
Onze architecten voerden 542 regularisatieprojecten uit, in 157 steden en gemeenten verspreid over 5 provincies. Zij zijn al ruim 10 jaar actief, met onder meer meerdere dossiers in Leuven en Antwerpen. Dat betekent niet dat uw dossier hetzelfde verloopt als een ander. Het betekent wel dat wij de procedure en de gebruikelijke knelpunten goed kennen.
Wilt u meer weten over wat wij voor u doen? Bekijk onze diensten. Meer over regularisatie van een bouwovertreding in het algemeen vindt u op onze homepage.
Werkwijze per doelgroep
De basisaanpak is dezelfde, maar het vertrekpunt verschilt naargelang uw rol.
Eigenaars
U start doorgaans met een eerste onderzoek van uw pand, om te weten waar u staat. Daarna beslist u of u een aanvraag laat opmaken. Lees meer voor eigenaars.
Makelaars
U wilt vooral snel weten of een dossier haalbaar is binnen uw verkoopdossier. Een vroege inschatting van de situatie helpt u om uw klant correct te informeren. Lees meer voor makelaars.
Notarissen
U vraagt vaak een technische onderbouwing voor de aktevoorbereiding of het maatregelenregister. Wij leveren een dossiermatige stand van zaken. Lees meer voor notarissen.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf een aanvraag indienen?
Dat kan, maar een architect is doorgaans nodig voor het dossier. Wie de aanvraag indient en waarom, leest u hierboven bij "Wie dient de aanvraag in?".
Wat als er geen proces-verbaal is opgesteld?
Dan voegt u er geen bij. Een proces-verbaal hoort enkel bij het dossier als het werd opgemaakt. Wij onderzoeken uw situatie dan op basis van wat er wel is.
Kan ik eerst laten onderzoeken zonder aan te vragen?
Ja. Stap 1 tot 4 vormen het onderzoek, met opmeting en overleg met de gemeente. Wij stellen het aanvraagdossier pas op en dienen het pas in na uw akkoord. Zo weet u eerst waar u staat.
Wilt u een gesprek?
Wij brengen uw situatie in kaart, toetsen ze aan de regels en leggen u helder uit welke opties er zijn. Vrijblijvend, in rust en zonder druk. U kan plannen, een proces-verbaal of foto's meesturen via het formulier.
Plan een vrijblijvend gesprek Bekijk de tarieven
Deze pagina bevat algemene informatie en is geen juridisch advies. Stand: oktober 2026. Bronnen: vlaanderen.be (EPB-pedia, Regularisaties) en de normenboeken van het Omgevingsloket.